a) İhracat Genel Müdürlüğümüzden alınan 05.03.2026 tarihli ve 3255 sayılı yazınız.

b) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanlığının 18.03.2026 tarihli ve 4054 sayılı yazısı.

c) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanlığının 31.03.2026 tarihli ve 4565 sayılı yazısı.

ç) İhracat Genel Müdürlüğümüzden alınan 24.03.2026 tarihli ve 4223 sayılı yazınız.

İlgi'de kayıtlı yazılarda, deri ve zeytinyağı sektörlerindeki ihracatçılarımızın yer aldığı belirli Oda ve Borsaların AB-Hindistan STA'sına ilişkin görüş ve taleplerine yer verilmiştir. Bilindiği üzere, Türkiye, AB ile Gümrük Birliği yükümlülükleri çerçevesinde ve ticari öncelikleri doğrultusunda üçüncü ülkelerle STA’lar akdetmektedir.

Gümrük Birliği’nin mevcut yapısı gereğince, ülkemiz AB’nin STA süreçlerine müdahil olmamakta, söz konusu anlaşmaların otomatik olarak tarafı haline gelmemektedir. AB’nin STA ortaklarına Türkiye tarafından uygulanan MFN vergi oranı ve muamele değişmemekle birlikte, AB’nin Türkiye ile anlaşması bulunmayan STA ortaklarından kaynaklanan trafik sapmaları (AB pazarına vergisiz giriş yapan Hint ürünlerinin ülkemize serbest dolaşım yolu ile girişi) tespit edilerek ülkemizce gerekli önlemler alınabilmektedir. 

AB’nin Hindistan ile bu yılın Ocak ayında müzakerelerini tamamladığı Anlaşmanın metni yayımlanmış olup, tarafların mal ticaretinde sağlayacakları vergi indirimleri/muafiyetlerine dair listeler henüz kamuoyu ile paylaşılmamıştır. Kamuya açık kaynaklardan, STA kapsamı ticarette, - zeytinyağında Hindistan’ın ortalama %37,5 olan ve %45’i bulan MFN vergilerini azami 5 yıllık geçiş dönemi sonunda sıfırlayacağı,

- AB’nin deri ve deri mamullerinde gümrük vergilerini STA’nın yürürlük anında sıfırlayacağı öğrenilmiştir.

Bahse konu STA’nın etkileri firmalarımızın AB pazarında Hindistan ile rekabeti açısından ele alınırken, AB’nin STA öncesinde uyguladığı MFN vergiler, Hindistan'ın AB’nin (gelişmekte olan ülkelere tercihli vergiler uygulamasına dayanan) GTS rejimine dahil olup olmadığı, ürünlerin AB’ye ithalatında GTS’nin tercihli muamelesinden yararlanma oranı, Hindistan’ın üretim yapısı ve AB pazarına girişte STA’dan yararlanılsa dahi ürünlerde aranan teknik gerekliliklerin ve standartların uygulanmaya devam edecek olması gibi hususlar etraflıca değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede, Anlaşmanın esasen AB’nin ihracatına katkı sağlayacağı, Hindistan’ın AB pazarına erişiminde gözlenebilecek artışların orta vadede ve sınırlı ölçüde ortaya çıkacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, ürün gruplarına göre ortaya çıkacak etkinin farklılaşacağı öngörülmektedir.

Hindistan’dan AB’ye ithalatta tercihli rejim (GTS) kapsamında ticaretin payı 2024 yılında ham deride %95, deriden eşyada %86, ayakkabılarda ise %92 olarak kaydedilmiştir. (Zeytinyağını da içeren fasılda ise GTS kullanım oranı %84,3 olarak gerçekleşmiştir.) Dolayısıyla Hindistan’ın STA öncesinde de AB’ye belirli ölçüde vergi avantajından yararlanarak ihracat yaptığı anlaşılmaktadır. Hindistan pazarında firmalarımızın AB ihracatçıları ile rekabeti bakımından ise, AB’nin bahse konu Anlaşma marifetiyle ülkemizden daha avantajlı bir muamele ile karşılaşacağı anlaşılmaktadır. 

Bahse konu STA’nın ülkemize etkileri incelenirken, Hindistan’ın tüketici tercihleri, AB ile rekabet ettiğimiz ürün gruplarında pazardaki hedef kitle, pazarda ürün grubu özelindeki fiyat esneklikleri ve lojistik maliyetleri de dikkate alındığında, ürün gruplarına göre farklılaşan öngörüler ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin ticaret politikası öncelikleri, ihracat profili ve sektörel hassasiyetlerimiz nazara alındığında, kısa dönemde Hindistan ile benzer bir STA akdetme gündemimizin bulunmadığı değerlendirilmektedir.