Avrupa Komisyonu İç Pazar, Sanayi, Girişimcilik ve KOBİ’ler Genel Müdürlüğü (DG GROW) tarafından 30 Ocak 2026 tarihinde “2026 Tek Pazar ve Rekabetçilik Yıllık Raporu” yayımlanmıştır. Raporda, Avrupa Birliği (AB) ekonomisinin rekabet gücünün jeopolitik belirsizlikler, küresel ticaret baskıları ve stratejik bağımlılıklar bağlamında önemli sınamalarla karşı karşıya olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, Tek Pazarın Avrupa ekonomisinin temel dayanağı olduğu belirtilmekte ve iç engellerin kaldırılmasının büyüme, dayanıklılık ve sanayi kapasitesi açısından kritik önem taşıdığı ifade edilmektedir.

Söz konusu Raporda Tek Pazarın işleyişi, inovasyon açığının kapatılması, sanayinin karbonsuzlaştırılması ve stratejik bağımlılıkların azaltılması olmak üzere dört ana bölüm çerçevesinde kapsamlı değerlendirmeler yapılmaktadır. 29 temel performans göstergesine (KPI) dayalı analizde bazı alanlarda ilerleme sağlandığı, ancak özellikle araştırma-geliştirme (AR-GE) yatırımları, özel sektör yatırımları ve hizmet piyasalarındaki düzenleyici alandaki dağınık yapı gibi konularda ilerlemenin sınırlı kaldığı belirtilmektedir. AB iş gücü verimliliğinin ABD seviyelerinin altında seyrettiği, Ar-Ge harcamalarının 2030 hedefinin gerisinde kaldığı ve dijital teknolojilerin işletmeler tarafından benimsenme oranının artırılmasının gerektiği vurgulanmaktadır. Raporda Tek Pazardaki en önemli on engelin (terrible ten) hem Avrupa hem ulusal düzeyde kaldırılması için ortak eylem ihtiyacı olduğu belirtilmekte olup; bu amaçla idari yüklerin azaltılmasına yönelik olarak ilk yıllık Tek Pazar Uygulama Gündemi tanıtılmaktadır.

“İşleyen Bir Tek Pazar” başlıklı ilk bölüm, ulusal ve Avrupa düzeyinde devam eden engellerin Tek Pazarın ekonomik potansiyelinin tam olarak kullanılmasını engellediği ifade edilmektedir. Tek Pazarın AB GSYH’sine yıllık yüzde 3–4 katkı sağladığı ve milyonlarca istihdam yarattığı belirtilmekle birlikte, mal ticaretinde entegrasyonun durağanlaştığı ve hizmet ticaretindeki artışın sınırlı kaldığı tespit edilmektedir. Bu durumun, özellikle ulusal düzenlemelerdeki ayrışma, standart belirleme süreçlerindeki yavaşlık ve ürün uygunluk denetimlerindeki yetersizliklerden kaynaklandığı değerlendirilmektedir. 

Ayrıca, kamu alımları alanındaki mevcut çerçevenin çok sayıda sektörel tasarruf içermesi nedeniyle parçalı bir görünüm arz ettiği, bunun da hem kamu otoriteleri hem de ihalelere katılan şirketler açısından belirsizlik ve uygulama farklılıkları yarattığı belirtilmektedir.

“İnovasyon Açığının Kapatılması” başlıklı ikinci bölüm, AB’nin güçlü üniversiteleri ve nitelikli iş gücüne rağmen yenilikçilik yarışında küresel rakiplerinin gerisinde kalma riskiyle karşı karşıya bulunduğunu ortaya koymaktadır. AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payının uzun süredir hedeflenen seviyenin altında seyrettiği ve özel sektör yatırımlarının yetersiz kaldığı ifade edilmektedir.

Dijital teknolojilerin benimsenme hızının düşük olması, özellikle KOBİ’ler açısından verimlilik artışını ve ölçeklenmeyi sınırlayan temel faktörlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu eğilimlerin sürmesi halinde AB’nin teknolojik bağımsızlığının ve küresel rekabet gücünün zayıflayabileceği vurgulanmaktadır.

“Sanayinin KarbonsuzlaşmasıveYatırım”başlıklıüçüncübölümde,yüksekenerjifiyatlarıvezayıf özel yatırımiştahınınABsanayisininrekabetçiliğiniolumsuzetkilediğibelirtilmektedir.Elektrifikasyon oranının uzunsüredirartışgöstermediği,bunakarşınyenilenebilirenerjikapasitesiningenişlemeye devam ettiğiifadeedilmektedir.KamuyatırımlarınınveABdüzeyindekifinansmanaraçlarınınsanayi dönüşümünü desteklediği,ancakTekPazariçindekidüzenleyicialandakidağınıklığındöngüselekonomi hedeflerine ulaşılmasınızorlaştırdığıtespitedilmektedir.Buçerçevede,ikincilhammaddepiyasalarının gelişiminin sınırlıkaldığıveüçüncüülkelerebağımlılığındevamettiğivurgulanmaktadır.

“Güvenliğin ArtırılmasıveBağımlılıklarınAzaltılması”başlıklıdördüncübölümdeise,küresel ticaret yapısındakiköklüdeğişimlerinAB’nintedarikzincirlerindekistratejikkırılganlıklarıdahagörünür hale getirdiğibelirtilmektedir.AB’ninküreselticarettekipayınıgenelolarakkoruduğu,ancaközellikle imalat sanayisininüçüncüülkelerdekiaşırıkapasiteler,devletdestekleriveilavegümrükvergisi uygulamaları nedeniyleartanbirbaskıaltındabulunduğuifadeedilmektedir.Küreselticaretbağlamında AB’nin güçlükonumunukoruduğu,ancakstratejiktedarikzincirlerindedışbağımlılıklarınyüksek seviyede kaldığıbelirtilmektedir.

Özellikle kritik hammaddelervetemizteknolojibileşenlerindedışabağımlılıkrisklerine dikkat çekilmektevesanayikapasitesiningüçlendirilmesineyönelik yeni politikaaraçlarının geliştirildiği ifade edilmektedir.Bukapsamda, Sanayiyi HızlandırmaYasası’nın (Industrial Accelerator Act) Avrupa’daimalatsanayiiiçinliderpazarlaroluşturarakdayanıklılığıartırmayı,kalite odaklı istihdamıkorumayıvestratejiksektörlerdeyerliüretimkapasitesinigüçlendirmeyiamaçladığına da Rapordayerverilmektedir.

Raporun geneldeğerlendirmesindeTekPazarınAvrupaekonomisiiçinbir“şokemici”işlevi gördüğü vekalanyapısalengellerinkaldırılmasınınAvrupa’nınuzunvadelirefahıve stratejik özerkliği açısından zorunlu olduğu vurgulanmaktadır.Rapordaayrıca,kamualımlarınınbirçokküreselaktör tarafından tedarikzinciridayanıklılığınıartırmakamacıylakullanılantemelpolitikaaraçlarındanbiri hâline geldiğiifadeedilmekte;ABaçısındanda kamu alımlarının sadeleştirilmesi vestratejikhedeflerle uyumlu hâlegetirilmesinin,üçüncüülkelerebağımlılıklarınazaltılmasındaönemlibirkaldıraçolduğu değerlendirilmektedir.

Konuya ilişkinolarakRefahveSanayiStratejisindenSorumluİcracıBaşkanYardımcısıStéphane Séjourné, RapordatespitedilenzorluklarınelealınmasıveTekPazarıntampotansiyelininaçığa çıkarılması amacıylahalihazırdabirdiziadımatıldığını;gelinenaşamadaABveüyeülkelerin,engellerin kaldırılması veTekPazarStratejisininuygulanmasıyönündekararlıbirşekildehareketetmesigerektiğini vurgulamıştır.

Söz konusuRaporbirdizitamamlayıcıbelgeiledesteklenmekteolup,bukapsamda,“Komisyon Hizmetleri ÇalışmaBelgesi”(KPI’lar;Uygulamatabloları;seçiliküreselaktörlertarafındanalınan dayanıklılık önlemlerinegenelbakış),“2026etkileşimliçevrimiçiTekPazarveRekabetçilikSkor Tablosu”ve“2024–2025DönemiTekPazarUygulamaGörevGücüYıllıkRaporu”ilekonuyailişkin Komisyon açıklamasına aşağıdaki bağlantıdanerişilebilmektedir:

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_252