Sıfır Atık Yönetim Sistemi
-
15/03/2022
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca, hammadde ve doğal kaynakların etkin yönetimi ile sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atık yönetimi süreçlerinde çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen Sıfır Atık Yönetim Ssisteminin kurulması, yaygınlaştırılması, geliştirilmesi ve izlenmesi (atık oluşumunun azaltılması, atıkların kaynağında ayrı toplanması ve atıkların geri kazanım/dönüşüm yoluyla ekonomiye kazandırılması) amacıyla hazırlanan Sıfır Atık Yönetmeliği 12 Temmuz 2019 tarihli ve 30829 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yönetmeliğin Ek-1 Sıfır Atık Yönetim Sisteminin Oluşturulmasına Yönelik Uygulama Takviminde yer alan Kamu Kurum/ Kuruluş ve İşletmelerin sıfır atık yönetim sistemini kurarak Temel Seviye Sıfır Atık Belgesi almaları zorunludur, bina ve yerleşkelerde oluşan tehlikesiz nitelikteki geri kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıklar diğer atıklardan farklı biriktirme ekipmanında biriktirilir ve ayrı olarak toplanır. Kağıt, cam, metal ve plastik atıklar tek bir ekipman içerisinde biriktirilebileceği gibi malzeme cinslerine göre ayrı biriktirme de yapılabilir. Atıkların türlerine göre en az ikili ekipman içerisinde karıştırılmadan toplanması ( Geri Dönüşebilen ve Geri Dönüşemeyen) ve toplanan geri dönüşebilen atıkların geçici depolama alanında gerekli önlemlerin alınarak biriktirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca Sıfır Atık Yönetim Sistemi kapsamında; atık pil, bitkisel atık yağ, atık elektrikli ve elektronik eşya ile diğer geri kazanılabilir atıklar, atık ilaçlar ve büyük hacimli atıklar mahalli idarelerin toplama planına uygun olarak biriktirilerek yetkili idareye teslim edilir veya bu atıklar için oluşturulmuş toplama noktalarına, atık getirme merkezlerine ve/veya atık işleme tesislerine teslim edilir.
Kullanılacak biriktirme ekipmanlarında, ekipmanın rengi veya ekipman üzerindeki etiketlerde;
a) Kağıt, cam, metal, plastik atıkların birlikte biriktirilmesi durumunda mavi, diğer atıklar için koyu gri renk kullanılır. (Ek-2)
b) Malzeme türlerine göre ayrı biriktirme yapılması durumunda kağıt atıklar için mavi, plastik atıklar için sarı, cam atıklar için yeşil, metal atıklar için açık gri renk kullanılır. (Ek-3)
c) Biyo-bozunur atıkların yoğun oluşum gösterdiği çay ocakları, kafeterya, yemek hazırlama veya yemek servisinin yapıldığı ve benzeri yerlerde, bu atıkların ayrı biriktirilmesi halinde kahverengi renk kullanılır. (Ek-4)
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan Sıfır Atık Yönetim Sistemi Uygulama Kılavuzlarında: "Yeni ekipman almak yerine mevcudu kullanmak sıfır atık yaklaşımının temel prensiplerinden biridir. Mevcut durumda atık biriktirme ekipmanı olarak kullanılabilecek ekipmanlarınız var ise bunlar üzerine uygun etiketleme ve/veya renklendirme yapılarak biriktirme ekipmanı olarak kullanabilirsiniz (kullanılmış herhangi bir plastik/metal varil veya kap). Kutular, kişi sayısı, atık miktarı ve atık türü açısından yeterli olmalı, bununla birlikte kişilerin kolay ulaşabileceği bir noktada olmalıdır. Planlamanızı yaparken koridorun uzunluğunu, sınıfların/odaların/ofislerin koridor boyunca yerleşimini ve insanların yürüme mesafesini, ayrıca bu noktada engelli personellerin durumunu da göz önünde bulundurarak iç mekan atık kumbaralarının yerleşimini yapmalısınız. Uygulamanın verimliliği açısından oluşum kaynaklarına göre atıkların nasıl azaltılacağı ve değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde tüm öğrenci, ziyaretçi ve çalışanlarla paylaşılmalıdır. Atık oluşumunun önlenmesi, azaltılması ve yeniden kullanım, kaynağında ayrıştırma ve geri dönüşüm konularında farkındalığın artırılması amacıyla eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına öncelikli olarak önem verilmelidir." denilmektedir.
Bu Yönetmelik kapsamında Sıfır Atık Yönetim Sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı biriktirdikleri atıklarını öncelikle geri dönüşüm/geri kazanımlarının sağlanması amacıyla sıfır atık belgesini alan mahalli idarelerin toplama sistemine veya Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verirler.
Sıfır Atık Yönetim Sisteminin etkin şekilde kullanılabilmesi amacıyla Balıkesir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne ait web sayfasındaki https://balikesir.csb.gov.tr Sıfır Atık sekmesi altında;
- Sıfır Atık Bilgi Sistemine Giriş ve Belge Başvuru Adımları
- İhtiyaç Belirleme Tablosu
- Sıfır Atık Belgelendirme Kriterleri
- Sıfır Atık Sık Sorulan Sorular
- Sıfır Atık Sistemi Nasıl Kurulur?
- Sıfır Atık Kitapçık
- Sıfır Atık Kılavuzları
- Slayt ve Sunumlar
- Logo ve Afişler
Entegre Çevre Bilgi Sistemi sekmesi altında;
- Entegre Çevre Bilgi Sistemi Nasıl Kullanılır?
- Entegre Çevre Bilgi Sistemine Giriş Adımları
- Okullar İçin Entegre Çevre Bilgi Sistemine Kayıt Adımları
- Entegre Çevre Bilgi Sistemi Kayıt İşlemi ile ilgili bilgiler yer almaktadır.
Bu kapsamda İl düzeyinde Sıfır Atık Yönetim Sisteminin yaygınlaştırılması amacıyla bina ve yerleşkelere ayrı biriktirme ekipmanlarının yerleştirilmesi, geçici depolama alanlarının kurulması ve Sıfır Atık Bilgi Sistemine faaliyet girişlerinin tamamlanması gerekmektedir.
